Quy trình và thủ tục nhập khẩu hàng hóa chi tiết nhất

Hướng dẫn các bước trong quy trình thủ tục nhập khẩu hàng hóa

Thủ tục nhập khẩu hàng hóa là quy trình pháp lý bắt buộc để đưa hàng hóa từ nước ngoài vào lãnh thổ Việt Nam một cách hợp pháp. Quy trình này đòi hỏi sự chuẩn bị chính xác về bộ chứng từ hải quan, phân loại đúng mã HS và tuân thủ các quy định kiểm tra chuyên ngành. LogiLink hướng dẫn chi tiết hồ sơ, 9 bước thực hiện và các lưu ý trọng tâm giúp doanh nghiệp của bạn thông quan thuận lợi, tiết kiệm tối đa chi phí lưu kho bãi.

Hồ sơ cần thiết cho thủ tục nhập khẩu hàng hóa

Bộ hồ sơ hải quan nhập khẩu theo quy định tại Luật Hải quan 2014 và Thông tư 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC) bao gồm các chứng từ thương mại và kỹ thuật nhằm chứng minh tính hợp pháp của lô hàng. Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ các loại chứng từ XNK pháp lý trước khi phương tiện vận tải cập cảng.

Hợp đồng thương mại (Sale Contract)

Hợp đồng thương mại là văn bản pháp lý xác lập quyền và nghĩa vụ giữa bên xuất khẩu và bên nhập khẩu. Văn bản này quy định cụ thể tên hàng, số lượng, đơn giá, tổng giá trị, phương thức thanh toán và điều kiện giao hàng Incoterms 2020. Doanh nghiệp cần đối chiếu kỹ các điều kiện giao hàng như FOB, CIF hoặc EXW nhằm xác định chính xác trách nhiệm phân chia chi phí và rủi ro vận chuyển.

Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)

Hóa đơn thương mại là chứng từ xác nhận nghĩa vụ thanh toán và là căn cứ chính để cơ quan hải quan định giá, tính thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (GTGT). Hóa đơn phải thể hiện rõ thông tin người mua, người bán, mô tả chi tiết hàng hóa, đơn giá và tổng trị giá giao dịch. Mọi dữ liệu về giá cả trên hóa đơn cần bảo đảm tính trung thực để tránh nguy cơ bị bác bỏ trị giá khai báo trong quá trình thông quan.

Vận đơn (Bill of Lading)

Vận đơn là chứng từ chuyên chở xác nhận người vận tải đã nhận hàng và đại diện cho quyền sở hữu đối với lô hàng trong suốt hành trình. Phương thức vận tải đường biển phát hành vận đơn đường biển (Bill of Lading – B/L), trong khi vận tải đường hàng không sử dụng vận đơn hàng không (Air Waybill – AWB). Đối với hàng container đường biển, doanh nghiệp cần kết hợp phiếu giao nhận container (EIR) để ghi nhận hiện trạng vỏ cont, xác thực thời điểm nhận hàng tại cảng đích.

Vận đơn Bill of Lading trong bộ hồ sơ thủ tục nhập khẩu hàng hóa

Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List)

Phiếu đóng gói hàng hóa mô tả chi tiết quy cách đóng gói, số lượng kiện, trọng lượng tịnh (Net Weight) và tổng trọng lượng cả bao bì (Gross Weight) của lô hàng. Cơ quan hải quan đối chiếu số liệu trên phiếu đóng gói với thực tế hàng hóa nhằm phát hiện sai lệch số lượng hoặc quy cách xếp hàng. Doanh nghiệp cần bảo đảm số liệu đóng gói trên Packing List đồng nhất hoàn toàn với số liệu ghi trên vận đơn và hóa đơn thương mại.

Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O)

Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (Certificate of Origin – C/O) là chứng từ hợp pháp xác nhận nguồn gốc quốc gia sản xuất của sản phẩm. Chứng từ C/O hợp lệ giúp doanh nghiệp được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết. LogiLink hỗ trợ doanh nghiệp rà soát tính hợp lệ của từng mẫu C/O (như Form D, Form E, Form AK hoặc Form EUR.1) để tối ưu chi phí thuế.

Các giấy tờ liên quan khác

Ngoài các chứng từ cơ bản, từng mặt hàng nhập khẩu cụ thể sẽ yêu cầu bổ sung các giấy tờ pháp lý riêng biệt theo danh mục quản lý của các bộ, ngành:

Hướng dẫn quy trình thủ tục nhập khẩu hàng hóa chi tiết

Quy trình thực hiện thủ tục nhập khẩu hàng hóa tại Việt Nam bao gồm 9 bước tuần tự từ chuẩn bị đến khi thông quan và vận chuyển hàng về kho bãi.

Bước 1: Xác định loại hàng hóa nhập khẩu

Xác định chính xác loại hàng hóa và mã số HS (Harmonized System) 8 chữ số là công việc tiên quyết trước khi ký kết hợp đồng ngoại thương. Mã HS quy định trực tiếp mức thuế suất thuế nhập khẩu, thuế GTGT và chính sách kiểm tra chuyên ngành áp dụng. Doanh nghiệp cần xác định đúng mã loại hình khai báo, chẳng hạn như mã loại hình A11 đối với hàng nhập kinh doanh tiêu dùng. Tùy thuộc vào bản chất sản phẩm, thủ tục nhập khẩu vải sẽ có mã HS và quy chuẩn kỹ thuật khác biệt so với thủ tục nhập khẩu quần áo thành phẩm.

Bước 2: Ký hợp đồng ngoại thương

Ký kết hợp đồng ngoại thương là bước thỏa thuận chính thức giữa bên mua và bên bán về mọi điều khoản thương mại quốc tế. Doanh nghiệp cần quy định minh bạch điều kiện Incoterms (như FOB, CFR hoặc CIF), thời hạn giao hàng, đồng tiền thanh toán và trách nhiệm cung cấp chứng từ gốc. Việc lựa chọn điều kiện giao hàng phù hợp giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí vận chuyển quốc tế và quản lý tốt rủi ro phát sinh.

Bước 3: Kiểm tra bộ chứng từ hàng hóa

Kiểm tra tính đồng bộ của bộ chứng từ là khâu rà soát bắt buộc ngay sau khi nhận bản mềm hoặc bản gốc từ người bán. Nắm rõ quy trình làm chứng từ XNK giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các lỗi sai về mô tả hàng hóa, tên công ty, số vận đơn, hoặc sai lệch trọng lượng giữa Commercial Invoice và Packing List. Bạn cần yêu cầu đối tác nước ngoài đính chính kịp thời nếu phát hiện sai lệch để tránh đình trệ thông quan tại cửa khẩu.

Bước 4: Đăng ký kiểm tra chuyên ngành (nếu có)

Đăng ký kiểm tra chuyên ngành là thủ tục bắt buộc đối với hàng hóa thuộc danh mục kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm, kiểm tra hiệu suất năng lượng, hoặc kiểm tra chất lượng nhà nước. Chẳng hạn, doanh nghiệp phải thực hiện khai báo hoặc đăng ký kiểm tra khi làm thủ tục nhập khẩu hóa chất, thủ tục nhập khẩu đồ chơi trẻ em, thủ tục nhập khẩu thiết bị y tế, thiết bị điện tử như thủ tục nhập khẩu camera, thủ tục nhập khẩu máy tính công nghiệp, hay vật dụng tiếp xúc cơ thể như thủ tục nhập khẩu kính áp tròng, thủ tục nhập khẩu găng tay cao su và bông tẩy trang. Thời gian đăng ký và lấy mẫu giám định chuyên ngành thường kéo dài từ 3 đến 7 ngày làm việc.

Bước 5: Khai và truyền tờ khai hải quan

Khai và truyền tờ khai hải quan được thực hiện qua phần mềm điện tử kết nối hệ thống VNACCS/VCIS của Cục Hải quan. Sau khi truyền số liệu thành công, hệ thống tự động phản hồi kết quả phân luồng tờ khai theo 3 mức độ: luồng xanh (miễn kiểm tra hồ sơ và hàng hóa), luồng vàng (kiểm tra hồ sơ giấy) hoặc luồng đỏ (kiểm tra hồ sơ kèm kiểm tra thực tế hàng hóa). Toàn bộ tờ khai do LogiLink thực hiện đều được 2 nhân sự có chứng chỉ nghiệp vụ hải quan kiểm tra chéo trước khi truyền chính thức.

Bước 6: Lấy lệnh giao hàng (Delivery Order)

Lệnh giao hàng (Delivery Order – D/O) là chứng từ do hãng tàu hoặc đại lý giao nhận vận tải phát hành cho phép chủ hàng nhận hàng tại cảng hoặc kho CFS. Doanh nghiệp cần xuất trình vận đơn gốc (hoặc Telex Release), giấy giới thiệu và thanh toán đầy đủ các phụ phí hãng tàu (như THC, CIC, phí phát hành D/O hoặc vệ sinh container) để nhận lệnh. Bạn nên lấy D/O trước khi phương tiện vận chuyển cập cảng từ 1 đến 2 ngày làm việc nhằm tránh phát sinh phí lưu bãi container.

Lệnh giao hàng Delivery Order trong quy trình thủ tục nhập khẩu hàng hóa

Bước 7: Chuẩn bị bộ hồ sơ hải quan

Chuẩn bị bộ hồ sơ hải quan bao gồm tờ khai đã phân luồng cùng các chứng từ kèm theo nộp trực tiếp tại chi cục hải quan cửa khẩu đối với luồng vàng và luồng đỏ. Hồ sơ gồm tờ khai hải quan, hóa đơn thương mại, vận đơn, phiếu đóng gói, chứng nhận xuất xứ (nếu có) và văn bản xác nhận kiểm tra chuyên ngành. LogiLink hỗ trợ rà soát toàn diện để hồ sơ hải quan của bạn hoàn chỉnh ngay trong lần nộp đầu tiên.

Bước 8: Nộp thuế và hoàn tất thủ tục hải quan

Nộp thuế xuất nhập khẩu và thuế GTGT là điều kiện bắt buộc để hàng hóa được hệ thống hải quan xác nhận thông quan. Doanh nghiệp nộp thuế điện tử qua Cổng thanh toán điện tử hải quan hoặc chuyển khoản qua ngân hàng thương mại liên kết. Sau khi hệ thống trừ nợ thuế thành công và công chức hải quan duyệt hồ sơ, lô hàng chính thức được cấp phép thông quan trên hệ thống.

Bước 9: Chuyển hàng về kho bảo quản

Chuyển hàng về kho bảo quản là khâu giao nhận cuối cùng sau khi hoàn tất thanh lý tờ khai tại cảng hoặc bãi container. Doanh nghiệp sử dụng đội xe tải chở hàng hoặc xe đầu kéo chuyên dụng để vận chuyển container an toàn về cơ sở sản xuất. Đối với các mặt hàng có tính chất đặc thù, hàng hóa cần được lưu trữ tại kho chứa hóa chất chuyên dụng đạt chuẩn an toàn phòng cháy chữa cháy để bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.

Những lưu ý quan trọng khi làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa

Nắm vững các lưu ý trọng tâm khi làm thủ tục nhập khẩu giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro vi phạm pháp luật và tiết kiệm tối đa chi phí logistics.

Sai sót thường gặp trong hồ sơ

Sự bất đồng nhất thông tin giữa các chứng từ là lỗi sai phổ biến nhất dẫn đến việc hải quan bác bỏ hồ sơ hoặc tạm dừng thông quan. Tên hàng, mã HS, quy cách số lượng, đơn giá và trọng lượng bắt buộc phải khớp nhau tuyệt đối giữa Commercial Invoice, Packing List và vận đơn. LogiLink thực hiện quy trình kiểm tra đối chiếu chéo toàn bộ dữ liệu trước khi nộp hồ sơ hải quan.

Khai báo hải quan không chính xác

Khai sai mã HS hoặc khai báo không đúng trị giá hải quan thực tế khiến doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 196/2026/NĐ-CP và phải nộp thêm tiền thuế chậm nộp. Cơ quan hải quan kiểm tra nghiêm ngặt cơ sở dữ liệu giá tham chiếu để phát hiện các trường hợp có dấu hiệu gian lận thương mại. Đội ngũ chuyên gia hải quan của LogiLink luôn hỗ trợ tra cứu mã HS chuẩn xác và xác định trị giá hợp pháp trước khi truyền tờ khai.

Lưu ý khai báo hải quan khi làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa

Vi phạm quy định về hàng hóa cấm và hạn chế

Vi phạm quy định về hàng cấm nhập khẩu dẫn đến hậu quả bị tịch thu tang vật, xử phạt hành chính nặng hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Danh mục hàng cấm XNK quy định rõ các mặt hàng cấm như vũ khí, phế liệu không đủ điều kiện, hóa chất độc hại Bảng 1, hoặc thiết bị đã qua sử dụng cấm nhập khẩu. Tùy thuộc vào chính sách từng thời kỳ, việc nhập khẩu các mặt hàng như thủ tục nhập khẩu đồ uống có cồn hay các sản phẩm đặc thù như thủ tục nhập khẩu phần mềm đều cần tuân thủ đúng giấy phép chuyên ngành.

Chậm trễ trong việc nộp hồ sơ

Nộp hồ sơ hải quan chậm trễ khiến hàng hóa bị lưu giữ quá thời hạn tại cảng, làm phát sinh chi phí lưu bãi (DEM, DET) và lưu container rất cao. Đối với container 20′, phí lưu kho bãi và phí hãng tàu có thể lên tới 250.000 – 400.000 đ mỗi ngày nếu để quá thời hạn miễn phí. Bạn cần gửi chứng từ cho LogiLink trước khi phương tiện cập cảng ít nhất 2 ngày làm việc để hoàn tất khai báo sớm.

Không tuân thủ quy định kiểm dịch

Không tuân thủ quy định kiểm dịch động thực vật có thể dẫn đến việc cơ quan chức năng từ chối cấp phép nhập khẩu và buộc tái xuất hoặc tiêu hủy toàn bộ lô hàng tại cửa khẩu. Các mặt hàng nông sản, gỗ, thực phẩm hay da động vật bắt buộc phải đăng ký kiểm dịch theo quy trình nghiêm ngặt, tương tự quy định khi làm thủ tục nhập khẩu nguyên liệu thực phẩm hoặc thủ tục nhập khẩu da thuộc. Đội ngũ giao nhận hiện trường của LogiLink trực tiếp lấy mẫu và phối hợp với cơ quan kiểm dịch để hoàn thành thủ tục nhanh chóng.

LogiLink – Đối tác tin cậy cho dịch vụ nhập khẩu hàng hóa

LogiLink là công ty dịch vụ logistics xuất nhập khẩu thành lập ngày 05/10/2009 tại TP.HCM. Sau 17 năm hoạt động, LogiLink vận hành hạ tầng gồm 7 kho tổng diện tích 64.000 m² (≈ 688.900 ft²), 4 bãi container 45.000 m² (≈ 484.400 ft²), đội xe 60 đầu kéo và 6 sà lan, phục vụ thường xuyên cho 640 doanh nghiệp. Là một công ty xuất nhập khẩu tại TPHCM uy tín đạt chứng nhận ISO 9001:2015, LogiLink cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp từ tờ khai đầu tiên đến cổng nhà máy.

Đội ngũ 42 chuyên viên có chứng chỉ nghiệp vụ hải quan của LogiLink trực tiếp tư vấn mã HS và kiểm tra chéo 100% tờ khai trên hệ thống VNACCS/VCIS trước khi truyền chính thức. Khách hàng theo dõi trạng thái lô hàng 24/7 trên cổng trực tuyến LogiTrack với tỷ lệ giao hàng đúng hẹn đạt 98,6% năm 2025. Báo giá dịch vụ của LogiLink được tách riêng 3 phần minh bạch, phản hồi trong 2 giờ làm việc.

Đội ngũ LogiLink hỗ trợ thủ tục nhập khẩu hàng hóa chuyên nghiệp

Các câu hỏi thường gặp về thủ tục nhập khẩu hàng hóa

Dưới đây là giải đáp chi tiết cho những thắc mắc phổ biến nhất của doanh nghiệp khi tiến hành làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa:

Thời gian hoàn tất thủ tục nhập khẩu hàng hóa là bao lâu?

Thời gian hoàn tất thủ tục nhập khẩu hàng hóa thông thường mất từ 1 đến 3 ngày làm việc đối với luồng xanh hoặc luồng vàng. Trường hợp lô hàng bị phân luồng đỏ hoặc phải kiểm tra chuyên ngành, thời gian có thể kéo dài từ 3 đến 7 ngày làm việc tùy thuộc vào tiến độ lấy mẫu giám định. LogiLink hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị trước bộ hồ sơ từ 2 ngày trước khi tàu đến nhằm rút ngắn thời gian thông quan thực tế.

Chi phí thủ tục nhập khẩu bao gồm những khoản nào?

Chi phí làm thủ tục nhập khẩu bao gồm 3 nhóm khoản mục chính: thuế nhà nước, phụ phí vận tải tại cảng và phí dịch vụ logistics. Cụ thể gồm thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu, lệ phí hải quan 20.000 đ/tờ khai, phụ phí hãng tàu (THC, D/O, vệ sinh container), chi phí kiểm tra chuyên ngành (nếu có) và phí dịch vụ khai báo hải quan, vận chuyển nội địa. LogiLink luôn gửi báo giá bóc tách rõ ràng 3 phần chi phí này trong vòng 2 giờ làm việc trước khi thực hiện dịch vụ.

Có thể nhập khẩu hàng hóa không có hóa đơn chính thức không?

Doanh nghiệp không thể thực hiện thủ tục nhập khẩu chính ngạch nếu không có hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) hợp lệ. Hóa đơn là chứng từ pháp lý cốt lõi để cơ quan hải quan kiểm tra giá trị giao dịch và ấn định nghĩa vụ nộp thuế. Doanh nghiệp cần phối hợp với nhà cung cấp nước ngoài để phát hành hóa đơn thương mại đầy đủ các nội dung theo quy định quốc tế trước khi gửi hàng về Việt Nam.

Giải đáp câu hỏi về chứng từ hóa đơn trong thủ tục nhập khẩu hàng hóa

Hàng hóa bị tạm giữ tại cảng phải xử lý như thế nào?

Khi hàng hóa bị cơ quan hải quan tạm giữ tại cảng, doanh nghiệp cần xác định chính xác nguyên nhân bằng văn bản hoặc thông báo phân luồng kiểm hóa. Các nguyên nhân thường gặp gồm nghi vấn trị giá khai báo, sai lệch mã HS, nghi ngờ nhãn mác vi phạm sở hữu trí tuệ, hoặc phải chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành đối với các thiết bị công nghệ như thủ tục nhập khẩu máy in 3D, máy lạnh, hay sản phẩm tiêu dùng như thủ tục nhập khẩu đồng hồ và thủ tục nhập khẩu tủ lạnh. Chuyên viên hải quan của LogiLink sẽ đại diện doanh nghiệp trực tiếp làm việc với công chức phụ trách để giải trình kỹ thuật và bổ sung hồ sơ chứng minh nhanh chóng.

Có cần phải có giấy phép kinh doanh xuất nhập khẩu để nhập hàng không?

Doanh nghiệp thành lập tại Việt Nam theo Luật Doanh nghiệp có quyền nhập khẩu hàng hóa mà không cần giấy phép kinh doanh xuất nhập khẩu riêng, trừ những mặt hàng thuộc danh mục cấm hoặc quản lý chuyên ngành có điều kiện. Doanh nghiệp chỉ cần đăng ký mã số thuế doanh nghiệp đồng thời là mã số hải quan để thực hiện khai báo trên cổng VNACCS/VCIS. Dù vận chuyển theo thủ tục nhập khẩu đường biển hay quy trình nhập khẩu hàng không, trường hợp chưa đủ điều kiện tự thực hiện, bạn có thể sử dụng dịch vụ ủy thác nhập khẩu trọn gói của LogiLink.

Liên hệ ngay với LogiLink để nhận tư vấn chi tiết:

  • Hotline: +84 909 999 543
  • Email: info@congtyxuatnhapkhau.com
  • Địa chỉ: 60 Nguyễn Phúc Nguyên, phường Nhiêu Lộc, TP.HCM
Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

3 + mười sáu =