Quy trình vận chuyển hàng hóa đường hàng không chi tiết

Dịch vụ vận tải hàng không đi Singapore giá rẻ tại Sài Gòn - Chuyển phát  nhanh hàng hóa nội địa Quốc tế Indochinapost Vietnam

Vận chuyển hàng không đóng vai trò then chốt trong thương mại quốc tế, đặc biệt đối với các lô hàng cần giao gấp hoặc có giá trị cao. Các ưu điểm vận tải hàng không như thời gian hành trình ngắn và tính an toàn vượt trội giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu quả chuỗi cung ứng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không chuẩn từ A-Z, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí và thủ tục giao nhận.

Vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không là gì?

Vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không (Air Freight) là phương thức logistics sử dụng máy bay chuyên dụng hoặc khoang bụng của máy bay chở khách để chuyển giao hàng hóa thương mại giữa các quốc gia. Phương thức này vận hành qua hai loại hình tàu bay:

  • Máy bay chở hàng chuyên dụng (Cargo Aircraft / Freighter): Thiết kế toàn bộ thân máy bay để chứa các kiện hàng, thùng chứa và pallet chuẩn ULD.
  • Khoang bụng máy bay dân dụng (Passenger Plane – Belly Cargo): Tận dụng khoang chứa hành lý bên dưới sàn hành khách để chuyên chở hàng đóng gói tiêu chuẩn.

Ngành vận tải hàng không quốc tế được điều phối bởi Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) và Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn bay và an ninh hàng hóa.

Ưu và nhược điểm của vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không

Ưu điểm

  • Tốc độ vượt trội: Thời gian vận chuyển toàn trình từ 1 – 7 ngày làm việc, nhanh hơn vận tải đường biển từ 20 – 40 lần.
  • Độ an toàn cao: Tỷ lệ thất thoát và hư hỏng hàng hóa dưới 0,1% theo chuẩn an ninh hàng không IATA.
  • Phù hợp hàng hóa giá trị cao: Đáp ứng hoàn hảo cho thiết bị điện tử, dược phẩm, vắc xin, hàng mẫu và thực phẩm tươi sống cần kiểm soát nhiệt độ.
  • Mạng lưới kết nối toàn cầu: Kết nối trực tiếp đến hơn 3.500 sân bay thương mại quốc tế, hạn chế số chặng chuyển tiếp nội địa.
  • Thủ tục thông quan nhanh: Chứng từ hàng không gọn gàng, thời gian lưu bãi ngắn giúp giảm thiểu chi phí lưu kho.

Nhược điểm

  • Chi phí cước cao: Cước air freight thường cao gấp 4 – 8 lần so với cước tàu biển tính trên cùng một đơn vị khối lượng.
  • Giới hạn tải trọng: Sức chở tối đa của một chuyến bay vận tải thương mại dao động trong khoảng 100 – 150 tấn (≈ 220.500 – 330.700 lb).
  • Hạn chế kích thước kiện hàng: Phụ thuộc kích thước cửa khoang máy bay; chiều cao kiện hàng thường không vượt quá 160 cm (≈ 63 in) với khoang bụng máy bay khách và 300 cm (≈ 118 in) với máy bay Freighter.
  • Phụ thuộc thời tiết: Lịch bay có thể bị hoãn hoặc thay đổi lịch trình do sương mù, bão hoặc điều kiện khí tượng bất lợi.
  • Quy định kiểm soát nghiêm ngặt: Danh mục hàng nguy hiểm (pin lithium, hóa chất, chất dễ cháy) bị kiểm soát gắt gao theo quy định IATA DGR.

Ưu và nhược điểm của vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không

Quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không chuẩn từ A-Z

Bước 1: Ký kết hợp đồng ngoại thương

Bên xuất khẩu và bên nhập khẩu ký kết hợp đồng thương mại quốc tế, xác định rõ quy cách hàng hóa, phương thức thanh toán và điều kiện bàn giao theo Incoterms 2020:

  • EXW: Bên nhập khẩu chịu toàn bộ chi phí và trách nhiệm vận chuyển từ kho của bên xuất khẩu.
  • FCA / FOB Airport: Bên xuất khẩu hoàn tất thủ tục hải quan xuất khẩu và giao hàng an toàn vào ga hàng không xuất phát.
  • CPT / CIP: Bên xuất khẩu chịu cước vận tải hàng không đến sân bay đích (và phí bảo hiểm chặng bay nếu theo điều kiện CIP).
  • DAP / DDP: Bên xuất khẩu chịu chi phí vận chuyển hàng đến kho đích, điều kiện DDP bao gồm cả thuế và lệ phí hải quan nhập khẩu.

Bước 2: Booking (Đặt chỗ với hãng bay hoặc LogiLink)

LogiLink tiếp nhận thông tin từ chủ hàng và tiến hành đặt chỗ (booking) với hãng hàng không đối tác dựa trên các thông số kỹ thuật:

  • Trọng lượng thực tế (Gross Weight) và thể tích kiện hàng (dài × rộng × cao) để tính trọng lượng tính cước.
  • Tính chất hàng hóa (hàng bách hóa thông thường, hàng nguy hiểm hay hàng bảo quản nhiệt độ).
  • Sân bay đi (POL), sân bay đến (POD) và ngày khởi hành dự kiến (ETD).
  • Yêu cầu đóng gói đặc thù hoặc bảo quản khu điều nhiệt 15°C – 25°C (59°F – 77°F).

Sau khi hãng bay chấp thuận, LogiLink nhận Booking Confirmation kèm mã vận đơn Air Waybill (AWB) để khởi tạo quy trình theo dõi đơn hàng.

Bước 3: Đóng gói và vận chuyển ra sân bay

Hàng hóa được đóng gói theo tiêu chuẩn vận chuyển hàng không quốc tế trước khi vận chuyển đến nhà ga hàng hóa sân bay:

  • Đóng gói an toàn: Sử dụng thùng carton nhiều lớp, kiện gỗ khử trùng và vật liệu chèn lót đạt chuẩn IATA DGR.
  • Dán nhãn kiện hàng (Shipping Mark): Ghi đầy đủ thông tin người gửi, người nhận, số kiện, mã AWB và nhãn cảnh báo hướng đặt hàng.
  • Pallet hóa tiêu chuẩn: Sắp xếp kiện hàng lên pallet hoặc mâm ULD để đảm bảo giới hạn tải trọng khoang bay.
  • Vận chuyển nội địa: Điều động xe tải thùng kín chuyển hàng từ xưởng đến ga hàng hóa sân bay (như ga TCS, SCSC tại sân bay Tân Sơn Nhất).
  • Cấp biên nhận tiếp nhận hàng (FCR): Forwarder bàn giao hàng cho ga và nhận biên bản xác nhận tình trạng kiện hàng.

Quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không chuẩn từ A-Z

Bước 4: Làm thủ tục hải quan xuất khẩu

Người gửi hàng hoặc đơn vị logistics truyền tờ khai hải quan điện tử trên hệ thống VNACCS/VCIS với bộ chứng từ xuất khẩu hợp lệ:

  • Tờ khai hải quan xuất khẩu đã phân luồng.
  • Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
  • Phiếu đóng gói chi tiết hàng hóa (Packing List).
  • Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) theo form yêu cầu của nước nhập khẩu.
  • Giấy phép xuất khẩu đối với các mặt hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành.
  • Chứng thư kiểm dịch động/thực vật đối với nông sản, thực phẩm.

Công chức hải quan sân bay kiểm tra hồ sơ giấy (luồng vàng) hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa (luồng đỏ) trước khi xác nhận thông quan chính thức.

Bước 5: Phát hành vận đơn hàng không (Air Waybill)

Sau khi hàng hóa thông quan và hoàn tất cân đo tại ga, hãng bay phát hành Master Air Waybill (MAWB) hoặc LogiLink phát hành House Air Waybill (HAWB) gồm 3 bản gốc:

  • Bản gốc số 1 (Màu xanh lá): Hãng hàng không vận chuyển lưu trữ phục vụ đối soát kế toán.
  • Bản gốc số 2 (Màu hồng): Gửi kèm chuyến bay cùng hàng hóa đến tay người nhận (Consignee) tại điểm đến.
  • Bản gốc số 3 (Màu xanh dương): Bàn giao cho người gửi hàng (Shipper) làm bằng chứng giao kết hợp đồng vận chuyển.

Air Waybill là chứng từ vận tải đích danh không thể chuyển nhượng, xác nhận quyền nhận hàng của người có tên trên vận đơn.

Bước 6: Gửi thông báo lô-vận đến (Arrival Notice)

Khi chuyến bay cất cánh và có lịch trình hạ cánh cụ thể, LogiLink gửi Giấy báo hàng đến (Arrival Notice) cho người nhận với các thông tin chi tiết:

  • Số hiệu chuyến bay và ngày giờ hạ cánh dự kiến (ETA) tại sân bay đích.
  • Mã vận đơn AWB, số lượng kiện, trọng lượng thực và trọng lượng tính cước.
  • Biểu phí dịch vụ mặt đất tại sân bay đến mà bên nhập khẩu cần nộp.
  • Bản sao điện tử AWB và các chứng từ gốc đi kèm để chuẩn bị mở tờ khai nhập khẩu.

Bước 7: Nhận lệnh giao hàng (Delivery Order)

Người nhận hàng hoặc đại lý giao nhận của LogiLink tại sân bay đích thực hiện các nghiệp vụ nhận hàng:

  • Xuất trình bản gốc AWB số 2 kèm giấy giới thiệu của doanh nghiệp nhập khẩu.
  • Thanh toán các khoản phụ phí sân bay đích: phí phát hành lệnh giao hàng (D/O fee), phí soi chiếu và phí bốc dỡ kho bãi.
  • Nhận Lệnh giao hàng (Delivery Order – D/O) bản gốc kèm chứng từ gửi theo hàng.
  • Kiểm tra tình trạng ngoại quan kiện hàng tại kho nhà ga hàng hóa sân bay.

Bước 8: Làm thủ tục hải quan nhập khẩu

Bên nhập khẩu hoặc LogiLink tiến hành khai báo và hoàn tất thủ tục thông quan hàng nhập khẩu:

  • Truyền tờ khai hải quan nhập khẩu qua hệ thống VNACCS/VCIS.
  • Nộp bộ hồ sơ điện tử gồm: Tờ khai, Invoice, Packing List, vận đơn AWB, C/O và chứng thư kiểm tra chuyên ngành (nếu có).
  • Nộp thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu và lệ phí hải quan 20.000 đ/tờ khai.
  • Phối hợp kiểm tra thực tế hàng hóa nếu tờ khai bị phân vào luồng đỏ.
  • Nhận quyết định thông quan giải phóng hàng hóa trên hệ thống.

Bước 9: Nhận vật phẩm tại kho

Sau khi có xác nhận thông quan điện tử, chủ hàng tiến hành rút hàng khỏi ga hàng hóa sân bay:

  • Xuất trình lệnh D/O, mã vạch tờ khai thông quan và chứng từ thanh toán cho kho ga hàng không.
  • Đối chiếu số lượng kiện, cân đối trọng lượng và kiểm tra tem niêm phong.
  • Lập biên bản bàn giao hàng hóa hoặc biên bản ghi nhận tổn thất nếu phát hiện kiện hàng bị rách móp.
  • Điều động xe tải vận chuyển hàng về kho xưởng của bên nhập khẩu.

Bước 10: Hoàn tất thanh toán và chứng từ

Khâu kết thúc quy trình vận chuyển bao gồm các tác nghiệp hoàn thiện:

  • Quyết toán đầy đủ các khoản cước phí, phụ phí phát sinh và các khoản chi hộ.
  • Bàn giao bộ chứng từ gốc, tờ khai hải quan thông quan và hóa đơn điện tử VAT.
  • Cập nhật trạng thái hoàn tất đơn hàng trên cổng theo dõi LogiTrack.
  • Lưu trữ hồ sơ chứng từ hải quan trong thời hạn 5 năm theo quy định pháp luật.

Các loại hàng hóa được phép và không được vận chuyển bằng đường hàng không

Sản phẩm thông thường (General Cargo)

Các loại hàng hóa vận chuyển hàng không thông thường (General Cargo) không đòi hỏi quy trình đóng gói hay điều kiện bảo quản nhiệt độ đặc biệt:

  • Linh kiện và thiết bị điện tử: Điện thoại, máy tính, vi mạch và phụ kiện viễn thông.
  • Hàng thời trang và may mặc: Quần áo, giày dép, nguyên phụ liệu may mặc, túi xách cao cấp.
  • Hàng tiêu dùng và ấn phẩm: Mỹ phẩm khô, tài liệu, sách báo và vật dụng gia đình đóng hộp.
  • Hàng công nghiệp nhẹ: Phụ tùng cơ khí chính xác, thiết bị đo lường và mẫu hàng thương mại.

Các loại bưu kiện đặc biệt (Special Cargo)

Các loại hàng hóa đòi hỏi quy trình xử lý, đóng gói và điều kiện nhiệt độ chuyên biệt theo chuẩn IATA:

  • Hàng giá trị cao (VAL – Valuables): Kim loại quý, trang sức đá quý, tài liệu chứng khoán, bảo quản trong khoang két sắt an ninh.
  • Hàng dễ hư hỏng (PER – Perishables): Trái cây, rau củ, hoa tươi và hải sản đông lạnh.
  • Động vật sống (AVI – Live Animals): Thú cưng, động vật giống, yêu cầu lồng chuồng tiêu chuẩn và giấy kiểm dịch động vật.
  • Hàng y tế và vắc xin: Sinh phẩm y tế, dược phẩm duy trì dải nhiệt độ lạnh 2°C – 8°C (36°F – 46°F) hoặc khu điều nhiệt 15°C – 25°C (59°F – 77°F).
  • Hàng nguy hiểm (DGR): Pin lithium (UN3480, UN3481), dung môi hóa chất đạt tiêu chuẩn an toàn bay theo quy định IATA DGR.
  • Hàng quá khổ, quá tải (HEA): Kiện máy móc công nghiệp nặng vượt kích thước pallet thông thường.

Các vật phẩm bị cấm vận chuyển

Theo quy định an toàn hàng không ICAO, IATA DGR và pháp luật Việt Nam, các nhóm mặt hàng sau bị cấm vận chuyển tuyệt đối:

  • Chất nổ (Nhóm 1): Thuốc nổ, pháo hoa, đạn dược, kíp nổ công nghiệp.
  • Khí nén và khí độc hại (Nhóm 2.3): Bình khí clo, khí gas nén chưa kiểm định, khí độc áp suất cao.
  • Chất lỏng và chất rắn tự phản ứng cực mạnh: Phốt pho trắng, kim loại kiềm tiếp xúc nước sinh khí cháy.
  • Chất phóng xạ và chất lây nhiễm (Nhóm 7 và 6.2): Đồng vị phóng xạ nguy hiểm, mẫu bệnh phẩm truyền nhiễm.
  • Hàng hóa bất hợp pháp: Ma túy, tiền chất ma túy, vũ khí quân dụng và động vật hoang dã thuộc danh mục CITES cấm buôn bán.

Các loại hàng hóa được phép và không được vận chuyển bằng đường hàng không

Các bên tham gia quy trình vận chuyển hàng không

Một quy trình nhập khẩu hàng không hoặc xuất khẩu hoàn chỉnh có sự liên kết vận hành giữa 7 chủ thể chính:

  • Shipper (Người gửi hàng): Doanh nghiệp xuất khẩu chịu trách nhiệm chuẩn bị hàng hóa và bộ hồ sơ xuất khẩu ban đầu.
  • Consignee (Người nhận hàng): Đơn vị nhập khẩu có tên trên vận đơn AWB, thực hiện nghĩa vụ thuế và tiếp nhận lô hàng tại sân bay đích.
  • Freight Forwarder: Công ty logistics như LogiLink đóng vai trò trung gian thu xếp chỗ bay, điều phối vận tải nội địa, lập chứng từ và làm thủ tục hải quan trọn gói.
  • Airlines (Hãng hàng không): Đơn vị khai thác tàu bay trực tiếp (Vietnam Airlines, Singapore Airlines, Emirates, Cathay Pacific…) chịu trách nhiệm vận chuyển an toàn chặng bay quốc tế.
  • Ground Handling Agent: Các đơn vị dịch vụ mặt đất tại sân bay (SASCO, SCSC, TCS…) tiếp nhận hàng hóa, quản lý kho bãi, cân đo và bốc xếp hàng lên khoang máy bay.
  • Customs (Cơ quan Hải quan): Chi cục hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế kiểm soát tính hợp pháp của hàng hóa, thu thuế và phê duyệt quyết định thông quan.
  • Airport Authority (Cảng vụ hàng không): Cơ quan quản lý nhà nước duy trì trật tự an ninh và giám sát quy chế vận hành tại cảng hàng không.

Câu hỏi thường gặp về vận chuyển hàng không

Trọng lượng tính cước hàng không được tính như thế nào?

Trọng lượng tính cước (Chargeable Weight) là giá trị lớn hơn giữa trọng lượng thực tế (Gross Weight) và trọng lượng thể tích (Volumetric Weight). Công thức tính trọng lượng thể tích theo chuẩn IATA như sau:

Trọng lượng thể tích (kg) = [Dài × Rộng × Cao (cm)] ÷ 6.000

Ví dụ: Một kiện hàng có kích thước 100 × 80 × 60 cm và trọng lượng thực tế 50 kg (≈ 110 lb). Trọng lượng thể tích bằng (100 × 80 × 60) ÷ 6.000 = 80 kg (≈ 176 lb). Do 80 kg lớn hơn 50 kg, hãng hàng không sẽ áp mức 80 kg làm trọng lượng tính cước.

Thời gian cut-off cho một lô-vận là gì?

Thời gian cut-off (Closing Time) là mốc thời gian chót người gửi hàng phải hoàn tất thủ tục thông quan và bàn giao kiện hàng vào kho hàng ga sân bay trước giờ khởi hành dự kiến (ETD). Đối với hàng không quốc tế, giờ cut-off thường quy định trước giờ bay từ 4 – 6 giờ làm việc nhằm đảm bảo công tác soi chiếu an ninh.

Có nên mua bảo hiểm cho lô-vật-phẩm vận chuyển không?

Doanh nghiệp nên mua bảo hiểm hàng hóa cho mọi chuyến hàng đường không. Mức giới hạn trách nhiệm bồi thường mặc định của hãng hàng không theo Công ước Montreal 1999 chỉ đạt 26 SDR/kg (khoảng 35 USD/kg). Mua bảo hiểm hàng hóa điều kiện ICC (A) đảm bảo doanh nghiệp được đền bù toàn diện lên đến 110% giá trị hóa đơn (giá CIF) khi xảy ra sự cố ngoài tầm kiểm soát.

Câu hỏi thường gặp về vận chuyển hàng không

Làm cách nào để theo dõi hành trình của bưu kiện?

Bạn có thể theo dõi hành trình hàng hóa trực tuyến 24/7 thông qua mã vận đơn AWB (11 chữ số) trên cổng LogiTrack của LogiLink hoặc website chính thức của hãng hàng không vận chuyển. Trạng thái hiển thị rõ các mốc: đã tiếp nhận tại ga, đã thông quan xuất khẩu, cất cánh, hạ cánh tại sân bay đích và giao hàng thành công.

Thời gian lưu kho miễn phí tại sân bay là bao lâu?

Thời gian lưu kho miễn phí tại nhà ga hàng hóa sân bay thông thường kéo dài từ 2 – 3 ngày đối với hàng nhập khẩu thông thường và 24 giờ đối với hàng xuất khẩu, tính từ thời điểm dỡ hàng. Quá thời hạn này, biểu phí lưu kho lũy tiến sẽ được áp dụng theo từng ngày và khối lượng kiện hàng.

Phụ phí mùa cao điểm (Peak Season Surcharge) là gì?

Phụ phí mùa cao điểm (PSS) là khoản phụ thu do các hãng hàng không áp dụng trong các tháng cao điểm vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu, phổ biến từ tháng 9 đến tháng 12 hằng năm, nhằm cân đối tải trọng và bù đắp chi phí khai thác tăng cao.

Tất cả các lô sản phẩm có cần kiểm tra an ninh không?

Toàn bộ 100% kiện hàng vận chuyển hàng không đều phải trải qua quy trình soi chiếu an ninh bằng máy soi X-ray, thiết bị kiểm tra dấu vết chất nổ (ETD) hoặc kiểm tra trực quan tại nhà ga hàng hóa trước khi được chất xếp lên tàu bay nhằm bảo đảm tuyệt đối an toàn hàng không.

Dịch vụ vận chuyển hàng không của LogiLink – Đối tác xuất nhập khẩu hàng đầu tại Việt Nam

LogiLink là đơn vị dịch vụ logistics xuất nhập khẩu thành lập ngày 05/10/2009 tại TP.HCM với 17 năm hoạt động chuyên sâu. Chúng tôi cung cấp dịch vụ giao nhận vận chuyển quốc tế hàng không trọn gói qua sân bay Tân Sơn Nhất và kho Long Thành (cách sân bay Long Thành 8 km / 5 mi), sẵn sàng kết nối các tuyến bay toàn cầu.

Năm 2025, LogiLink vận chuyển 1.850 tấn hàng không với tỷ lệ giao hàng đúng hẹn đạt 98,6%. Doanh nghiệp được đảm bảo quyền lợi qua đội ngũ 42 nhân sự có chứng chỉ khai hải quan, nhân sự có chứng chỉ an toàn IATA DGR, bảo hiểm trách nhiệm người giao nhận hạn mức 2.000.000 USD mỗi sự cố và hệ thống theo dõi 6 mốc thời gian thực trên cổng LogiTrack. Báo giá cước tách bạch 3 phần minh bạch, phản hồi trong 2 giờ làm việc cho các tuyến châu Á và 4 giờ làm việc cho các tuyến Âu – Mỹ.

Liên hệ ngay với LogiLink – một công ty xuất nhập khẩu uy tín để nhận tư vấn phương án vận chuyển tối ưu:

  • Trụ sở chính: 60 Nguyễn Phúc Nguyên, phường Nhiêu Lộc, TP.HCM
  • Điện thoại và Zalo: +84 909 999 543
  • Email: info@congtyxuatnhapkhau.com
  • Website: https://congtyxuatnhapkhau.com
  • Giờ làm việc: 07:00 – 21:00, thứ Hai đến Chủ nhật, kể cả ngày lễ

Dịch vụ vận chuyển hàng không của LogiLink tại Việt Nam

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

sáu − 5 =