Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc hiểu rõ các loại chi phí phát sinh là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp kiểm soát ngân sách hiệu quả. Phụ phí CIC (Container Imbalance Charge) là một trong những khoản thu vận tải biển thường gặp nhưng không phải ai cũng nắm rõ bản chất và cách tính khoản thu này. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đầy đủ về CIC và cách áp dụng trong thực tế.
Phí CIC là gì trong xuất nhập khẩu?
CIC là viết tắt của “Container Imbalance Charge” hoặc “Equipment Surcharge”, có nghĩa là phụ phí mất cân bằng container. Đây là loại khoản thu vận tải biển mà các hãng tàu áp dụng để bù đắp chi phí vận chuyển container rỗng từ nơi có sự dư thừa đến khu vực có nhu cầu sử dụng để đóng hàng xuất khẩu.
Khoản thu CIC xuất hiện do tình trạng mất cân bằng trong cán cân thương mại giữa các quốc gia. Ví dụ, Việt Nam nhập khẩu lượng lớn hàng hóa từ Trung Quốc nhưng xuất khẩu sang nước này tương đối ít. Điều này dẫn đến việc container rỗng tồn đọng nhiều tại Việt Nam, trong khi Trung Quốc lại thiếu container để đóng hàng xuất khẩu.
Để giải quyết vấn đề này, hãng tàu phải vận chuyển container rỗng từ Việt Nam về Trung Quốc và thu khoản tiền này từ các doanh nghiệp đã sử dụng container này. Tương tự, các quốc gia nhập siêu khác như Mỹ và EU cũng thường phải chịu khoản thu CIC trong vận tải biển.
Khi nào phát sinh và phải thu phí CIC?
Phụ phí CIC không phát sinh trong mọi thời điểm mà phụ thuộc vào tình trạng mất cân bằng container và chính sách của từng hãng tàu. Cụ thể:
Thời điểm thu CIC thường xuyên nhất là cuối năm, khi hoạt động thương mại quốc tế diễn ra sôi động. Đây là giai đoạn nhu cầu vận chuyển tăng cao, dẫn đến tình trạng mất cân bằng container trở nên rõ rệt hơn.
Hãng tàu áp dụng CIC với một mức cụ thể cho từng các loại container và thường chỉ áp dụng trên một số tuyến nhất định. Mức phí này có thể thay đổi tùy thuộc vào phương thức vận chuyển, ví dụ như với hàng nguyên container, doanh nghiệp cần quan tâm thêm phí FCL. Điển hình là các tuyến nhập khẩu từ các nước châu Á có xuất siêu lớn, nơi thường xuyên thiếu hụt container để đóng hàng.
Điều quan trọng cần lưu ý là khoản thu này có thể phát sinh ở hai thời điểm khác nhau: trước khi đóng hàng (khi cần điều chuyển container rỗng đến để đóng hàng) hoặc sau khi nhập hàng (khi cần vận chuyển container rỗng về nơi khác có nhu cầu sử dụng).
Ai là người chịu phí CIC?
Việc xác định ai chịu khoản thu CIC phụ thuộc vào thỏa thuận trong hợp đồng vận chuyển và thời điểm phát sinh.
Theo quy ước quốc tế, phí CIC là một trong các loại local charge được cộng trực tiếp vào cước vận tải và có thể do Consignee (người nhận hàng) hoặc Shipper (người gửi hàng) thanh toán tùy theo điều khoản trong hợp đồng.
Trong trường hợp phụ phí CIC phát sinh trước khi đóng hàng do thiếu container tại cảng xuất phát, chi phí này thường được ghi vào hợp đồng vận chuyển và phân bổ theo thỏa thuận giữa các bên.
Tuy nhiên, trường hợp phổ biến nhất là CIC phát sinh sau khi hoàn thành quá trình nhập khẩu. Khi container rỗng được trả về nhưng không có hàng để đóng ngay, hãng tàu sẽ vận chuyển container này đến nơi khác có nhu cầu. Trong tình huống này, người mua hàng (bên nhập khẩu) thường là người chịu phí CIC.
Điều này dễ hiểu vì các nước xuất khẩu cần nhiều container rỗng để đóng hàng, trong khi các nước nhập khẩu thường không đợi để có hàng xếp vào container rỗng mà sẽ cho vận chuyển ngay về nước xuất khẩu.
Cách tính phí CIC vào trị giá tính thuế
Điều kiện để cộng phụ phí CIC
Để phụ phí CIC được cộng vào trị giá tính thuế hải quan, cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Điều kiện về thanh toán: Phụ phí CIC phải do người mua thanh toán và chưa được tính trong trị giá thực tế đã thanh toán hoặc sẽ phải thanh toán cho người bán.
- Điều kiện về mối liên quan: Phụ phí phải có liên quan trực tiếp đến hàng hóa nhập khẩu và quá trình vận chuyển của lô hàng đó.
- Điều kiện về tính khách quan: Phải có số liệu khách quan, có thể định lượng chính xác và phù hợp với các chứng từ liên quan đến lô hàng nhập khẩu.
Nếu không đáp ứng đủ các điều kiện trên, đặc biệt là không có số liệu cụ thể để định lượng, việc xác định trị giá hải quan sẽ không thể thực hiện theo phương pháp trị giá giao dịch mà phải chuyển sang phương pháp khác phù hợp hơn.
Khi nào không phải cộng CIC vào giá trị tính thuế?
Theo Công văn 797/TCHQ-TXNK ban hành ngày 01/02/2019, có những trường hợp không cần cộng phụ phí CIC vào trị giá tính thuế:
- Trường hợp đã bao gồm trong giá hàng: Khi phụ phí CIC đã được ghi nhận trong tổng số tiền hàng thực tế thanh toán cho người bán, nhưng doanh nghiệp có chứng từ hợp pháp xác định được số tiền phí riêng biệt, thì được khấu trừ khoản phụ phí này ra khỏi trị giá tính thuế.
- Trường hợp có hóa đơn VAT: Khi nhận được hóa đơn VAT từ các khoản phí phát sinh tại nước nhập khẩu với mức VAT 10%, thì không phải tính phụ phí này vào trị giá tính thuế hải quan.
Điều này giúp tránh tình trạng tính thuế chồng chéo và đảm bảo tính chính xác trong việc xác định trị giá hải quan.
Việc xác định trị giá hải quan và tính thuế xuất nhập khẩu hiện tại được thực hiện theo quy định tại Thông tư 39/2018/TT-BTC, sửa đổi bổ sung Thông tư 38/2015/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 5/6/2018. Thông tư này quy định cụ thể về các phương pháp xác định trị giá hải quan và cách xử lý các khoản điều chỉnh như phụ phí CIC.
Những câu hỏi thường gặp về phụ phí CIC
Những quốc gia nào thường bị tính phí CIC?
Các quốc gia có tình trạng nhập siêu (nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu) thường bị tính phụ phí CIC. Trong những năm gần đây, các nước này bao gồm:
Việt Nam: Do nhập khẩu lượng lớn hàng hóa từ Trung Quốc và các nước châu Á khác, Việt Nam thường xuyên gặp tình trạng dư thừa container rỗng.
Hoa Kỳ: Là một trong những thị trường nhập khẩu lớn nhất thế giới, Mỹ thường phải chịu phụ phí CIC trên nhiều tuyến vận chuyển từ châu Á.
Liên minh châu Âu (EU): Các nước EU cũng thường xuyên nhập khẩu nhiều hàng hóa từ châu Á, dẫn đến tình trạng mất cân bằng container.
Ngược lại, các nước xuất siêu như Trung Quốc thường có nhu cầu lớn về container rỗng để đóng hàng xuất khẩu, do đó ít khi phải chịu phụ phí CIC mà thậm chí còn được hưởng lợi từ việc nhận container rỗng từ các nước khác.
Phụ phí CIC có bị các hãng tàu khai gian không?
Việc các hãng tàu khai gian phụ phí CIC là một rủi ro có thể xảy ra, tuy nhiên không phải lúc nào cũng có tình trạng mất cân bằng container nghiêm trọng để biện minh cho khoản thu này. Doanh nghiệp nên lựa chọn đối tác logistics uy tín và kiểm tra tính hợp lý của khoản thu để giảm thiểu rủi ro.
Thực tế về tình trạng mất cân bằng: Tình trạng này phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế, mùa vụ thương mại và các yếu tố địa chính trị.
Tính minh bạch của hãng tàu: Các hãng tàu lớn thường công bố phí CIC một cách minh bạch và áp dụng theo từng tuyến cụ thể. Tuy nhiên, doanh nghiệp nên theo dõi và so sánh giá cả từ nhiều hãng tàu khác nhau.
Cách kiểm tra tính hợp lý: Doanh nghiệp có thể tham khảo thông tin từ các hiệp hội vận tải, so sánh với các đơn vị cung cấp dịch vụ khác và yêu cầu hãng tàu giải trình rõ về cơ sở tính phí. Doanh nghiệp nên chủ động tìm hiểu các loại phụ phí khác, ví dụ như phí THC là gì, để đối chiếu và đảm bảo tính minh bạch từ hãng tàu.
Để đảm bảo minh bạch, doanh nghiệp nên lựa chọn các đối tác logistics uy tín, có am hiểu sâu sắc về quy trình khai thác cảng và có mối quan hệ tốt với nhiều hãng tàu để có thể đàm phán được mức phí hợp lý nhất.
LogiLink – Giải pháp tối ưu phí CIC trong dịch vụ xuất nhập khẩu
Với hơn 15 năm kinh nghiệm, LogiLink tự hào là một công ty xuất nhập khẩu tại TPHCM uy tín và là đối tác tin cậy của hàng trăm doanh nghiệp trên cả nước. Chúng tôi hiểu rõ những thách thức mà doanh nghiệp gặp phải với các loại chi phí phát sinh như CIC và cam kết mang đến giải pháp tối ưu nhất.
- Dịch vụ tư vấn chuyên sâu: Đội ngũ chuyên gia hải quan của LogiLink sẽ phân tích cụ thể từng lô hàng, tư vấn cách tính phí CIC chính xác theo quy định tại Thông tư 39/2018/TT-BTC và các văn bản pháp luật liên quan.
- Tối ưu hóa chi phí vận chuyển: Nhờ mối quan hệ mật thiết với các hãng tàu lớn trên thế giới, LogiLink có thể đàm phán được mức phí CIC cạnh tranh và minh bạch cho khách hàng.
- Quản lý rủi ro hiệu quả: Chúng tôi giúp doanh nghiệp dự báo và lập kế hoạch chi phí phù hợp, tránh những bất ngờ về phụ phí CIC trong quá trình vận chuyển.
- Hỗ trợ thủ tục hải quan: LogiLink đảm bảo việc khai báo và tính thuế chính xác, tuân thủ đúng quy định về cách xử lý phụ phí CIC trong trị giá tính thuế hải quan.
Khi hàng hóa của quý khách được vận chuyển qua LogiLink, mọi chi phí đều được tính toán minh bạch và tối ưu. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc kiểm soát chi phí logistics một cách hiệu quả nhất.
Liên hệ ngay với LogiLink để nhận tư vấn chi tiết:
- Hotline: +84909999543
- Email: info@congtyxuatnhapkhau.com
- Địa chỉ: 70 Đường Số 20, Phường Tân Hưng, TPHCM
LogiLink – Đồng hành cùng doanh nghiệp tối ưu mọi chi phí xuất nhập khẩu, giúp bạn tập trung vào phát triển kinh doanh cốt lõi.
